RUBY ELIZABETH

Er zit een Spaanse familie in de keuken aan het middagmaal. Gazpazzo in tinnen bekers, kaas, een salade van tomaten en olijven waarover ze olijfolie en zout strooien. De stokoude oma zit tevreden tussen haar dochter en kleindochters in, die haar allemaal helpen de groentetuin in orde te houden en daarvan profiteren. Fruit gaat rond, ze lachen, vrolijk Catelaans dat door het raam van het meer dan drie honderd jaar oude huis komt.
Dan komt er een luid ‘hola’ door hetzelfde raam naar binnen. Een mannenstem. De oudste dochter gaat van tafel, loopt de witgeverfde stenen trap af en komt even later boven met een jonge Spanjaard. Hij groet de dames en zegt dan, terwijl hij weer de trap afloopt, ‘wacht, er komt nog iemand’. Er klinkt gestommel en geluid, zijn dat hoeven op de treden? Oma heeft inmiddels veel langs zien komen, maar dit keer vermoed ze dat er iets in aantrede is dat haar eeuwenoude keuken nooit eerder gezien heeft. De jongen verschijnt terug in de ruimte, om zijn hand het uiteinde van een touw. De familie kijkt toe. Het is de kop van een koe die aan het touw zit vastgebonden en als eerst boven het trapgat uit verschijnt. Daarna volgt een groot, zwart wit gevlekt middel en een zwiepende staart op een reusachtig achterwerk. ‘Dit is mijn koe’, zegt de jongen. ‘Ze komt uit Holland, ik heb haar gevonden in Chamonix. Ze is een echte Hollandse koe.’ De Hollandse koe stoot tegen de keukentafel en loopt een stoel omver. Beide dochters proberen de binnenkomst in goede banen te leiden, terwijl oma tevreden aan tafel blijft zitten. Nadat de koe in de ruimte is geparkeerd, wordt een extra stoel voor de jongen aangeschoven en nemen ook beide dochters weer plaats. Het middagmaal wordt voortgezet.

Marcel en ik zijn op bezoek bij een oude vriendin van Marcel in Catalunya. Als we ’s middags spontaan aan huis verschijnen, zitten ze net aan tafel. Ik kus een stokoude dame, een moeder, twee dochters en een Mexicaans vriendje. Natuurlijk eten we mee en komen er direct borden en bekers extra. Willen jullie dit? Willen jullie dat?
De keuken is volledig van steen. De muren zijn wisselend geverfd in dieprood, blauw, azur en geel, al blijft het grootste deel wit. Er hangen simpele schilderijen aan de muur. Er hangen kleden. De weg naar de slaapkamer is slechts een stenen poort. Ook daar die kleuren, schilderijen en kleden. Op elke stenen vlakte behalve die van de vloer liggen kunstobjecten die, denk ik, een spirituele betekenis hebben. De oma is het grootste object van kunst of spiritualiteit. ‘Wij leven hier al negen generaties’, zegt ze een aantal keer. ‘Het huis is eeuwen oud’. Ze is ongetwijfeld al die eeuwen gewoon aanwezig geweest. De stokoude dame heeft niet door dat ik Spaans noch Catelaans spreek. Ik grijns haar aan als een idioot, verlegen, terwijl alle dochters glimlachen. Marcel heeft ze lang niet gezien en praat hen bij terwijl hij nu en dan een olijf of stuk vijgentaart in zijn mond steekt. Ik pik ook voorzichtig wat eten mee, me bewust van mijn grote arm die daarbij gedwongen boven het tafelblad zweeft. Mijn brede postuur dat tussen de frêle dames is gezet. Mijn blonde haren en bolle wangen, mijn bleke huid waarop overal ‘melk’ staat geschreven, mijn sport-bh die twee grote, platgewalste, Nederlandse borsten huisvest. Mijn stem. Mijn manier van bewegen.
Ik sla de dames gade wanneer ze opstaan om de koffie van het fornuis te halen en zie hun lange gekleurde rokken, het haar dat golft tot aan hun slanke middels en de bruine schouderbladen. Het lijkt alsof het huis tegelijkertijd gedecoreerd is met deze vrouwen. De kleuren komen overeen. De geest is hetzelfde. Wat afgelopen drie eeuwen aan historie en schoonheid in de muren is gaan zitten, hebben alle dochters bij de geboorte meegekregen.

‘Dit is geen doorsnee Spaans gezin’, zegt Marcel later, als ik iets wat opgelucht tegenover hem in de bus zit. ‘Dit is een Sjamaanfamilie. Ze hebben allemaal aan de kunstacademie gezeten. Het zijn artiesten.’ Ik weet niet zo goed wat ik met die informatie moet. Voor mij was elk detail van de afgelopen uren het toppunt van alles dat ik in mijn hoofd als Spaans had gecultiveerd. Ik had graag mijn fototoestel willen pakken en een reportage willen maken, al was het maar om mijn rol als buitenstaander vorm te geven. Maar ik was geen buitenstaander; de gastvrijheid liet dat geenszins toe. Ik zou mee-eten, meepraten, meelachen en doen alsof ik een van hen was. En dat heb ik geprobeerd. Maar bij het afscheid van deze verzameling aan onwerkelijk mooie beelden had ik mijn verhaal van de Hollandse Koe al zo’n drie keer in gedachten uitgeschreven.

En nu ben ik er verdorie klaar mee. Ik wil een douche. Geen douche op fietsafstand van een sporthal aan de andere kant van het dorp, die nu en dan de kleedkamers sluit wegens misbruik door niet-leden. Geen soort-van douche in een idyllisch stroompje ijskoud gletsjerwater. Geen washandje dat met een lading zeep heus het een en ander schoon schrobt.
Ik wil een douche in HUIS, binnen een paar overdekte stappen, dat je aan een knop draait en er zielig veel warm en kraakhelder water uit stort, net zolang als ik durf weg te dromen onder de stroom van bewuste verspilling. Zo’n douche wil ik.

Ik walg van mezelf zodra ik hier weer moeilijk over dreig te doen. Geen douche! Ruby, wat een leed! Je bent vast de enige op deze aardbol die soms geen toegang heeft tot een douche! Nu moet je plakkerig van het zweet je bed in, wat zal je eveneens ongedouchte vriendje daar wel niet van vinden!
Het vriendje is de kunst van dit leven eigen en heeft er hoogstens problemen mee dat ik per zoutlaag afstandelijker word. Stinken doen we overigens niet. Chamonix is erg geciviliseerd. De occasionele licht geurende passant wordt vergeven omdat zijn lycra activewear verraad dat ‘ie net een rondje om de Mont Blanc heeft gerend. Het alpinerende volk mag daarbij best wat wilde trekken vertonen. De echt meurende eventueel dakloze of bezopen bevolking wordt daarentegen systematisch buiten de vallei gehouden – hoe ze het doen weet ik niet, dat vraag ik me al af sinds mijn aankomst in Chamonix. Hoe dan ook, schone kleren, dat washandje met die zeep en een contract met de spuitdeo laat je ongemerkt opgaan in de brandschone toeristenmassa.

Desondanks hunker ik naar een douche. Ik ben zo verschrikkelijk gewend aan de luxe dat ik het, zelf nu ik al grofweg een jaar in een busje woon, nog steeds mis om even snel de ellende van mijn huid te spoelen. Om vlug herboren te worden. Een douche geeft je in een handomdraai een nieuwe start, een frisse gemoedstoestand, en nu moet ik daarvoor, als ik uitgeput ben van een alpine tocht, op de fietst richting de sporthal stappen. Van alles wat in de bus ontbreekt, mis ik de douche het meest. Het gebrek aan opbergruimte, bewegingsvrijheid en zelfs een toilet is overkomelijk in vergelijking met het gemis van dat kleine walhalla aan warm, helder, stromend water.

Nu is Marcel een held. Hij is een knutselaar, nestbouwer, kunstenaar en zoals ik al zei: Hij beheerst dit type leven. In de tijd waarin ik me ernstig en filosofisch afvraag hoe ik in mijn semi primitieve situatie terecht ben gekomen, heeft hij al een gootsteen gekocht. Een solarpanel op het dak gemonteerd. Het opbergsysteem gerenoveerd. Een douche gebouwd.
Gister heb ik het voor elkaar gekregen om hem twee uur lang als zure pruim te vergezellen omdat de douche in de sporthal inderdaad weer eens gesloten was. Toen wees hij me erop dat de bus gewoon een warme douche had. Even wat water op het fornuis zetten, de waterpomp aansluiten en onder de douchekop gaan staan.

Daar stond ik dus, ’s avonds om elf uur in mijn blootje op de parkeerplaats naast de bus, met het haar vol shampoo onder de uitgestrekte arm met douchekop van Marcel. Mijn nestbouwer kon me tegenwoordig ook van een douche voorzien en ik moet zeggen: dat was een van de beste douches die ik ooit heb gehad.

Het regent in Chamonix alsof de weergoden een poeltje zoeken om in rond te dobberen. Wie vlak na Les Houches een stuwdam bouwt, heeft morgen een volwaardig stuwmeer. Dan zouden we, als de zon schijnt, met de boot naar de instap van onze routes kunnen.

In deze doornatte omstandigheden laat ik mijn moeder achter bij de bushalte in Chamonix. Ik weet dat, als alles verloopt zoals afgesproken, er straks een bus langsrijdt die haar afzet bij het vliegveld in Genève, waar vervolgens een vliegtuig langs vliegt dat haar afzet in Amsterdam. Maar omdat ik daar allemaal geen getuige van ben, voelt het alsof ze gewoon in een lichtflits (geïnspireerd door al dat onweer) straks weer op de bank tussen mijn vader en de kat zit.
Wie laat zijn moeder nou achter in een bushalte in Chamonix? Met de wetenschap dat ze dadelijk door een Britse transferdriver ontvoerd wordt, weg uit de realiteit waar ik grip op heb, weg uit mijn mogelijkheden?
Was ze er überhaupt wel, of heb ik dat gedroomd?

Het gekke is dat ik mijn zus hier nog naast me heb. Maar die verdwijnt over twee dagen net zo abrupt met een lichtflits; een afgesproken tijdstip en weg. En denk niet dat er dan nog iets achterblijft, noch van mijn moeder noch van mijn zus. Ik kan terug naar de bushalte lopen en wachten tot ik een ons weeg. Die zitten gewoon in Nederland.

Er was zelfs nog zo’n derde figuur dat inmiddels in de lucht hangt, als ik het moet geloven dan, want ik ben er wederom geen getuige van. Suus (de zus) had een vriendinnetje uit Nederland meegenomen. Ik heb het drietal (moeder, Suus en Dare) hier dagenlang in de bergen gehad, door het vreemde Chamonix, aan touwen, in liften, op flanken of de salsa-avond in de Jazzclub, en ze vonden alles leuk. Bij vergissing noemde ik Dare een grote zonnebloem, maar niets bleek minder waar. Die grote zonnebloem die ik gedurende de week op geen negatieve fractie van een emotie heb kunnen betrappen is dus net als moeders de vallei uit geflitst. De vraag is of ze er ooit echt geweest is.

Maar Suus, die heb ik dus nog eventjes. Morgen gaan we samen op de boot in het stuwmeer. Als de Britse transferdriver zelf geen boot heeft dan blijven we net zolang dobberen tot we oud en grijs zijn. Zo erg is al die regen nog niet.

De routes op de Peigne en Blatière zijn gemakkelijk te bereiken via de plan de l’Aiguille lift en veel van hen kun je ook binnen de openingstijden van de lift afronden, maar een bivak bij Lac Bleu  is altijd, altijd de moeite waard.

The place to be: alle routes op de Blatière. Want ze zijn toegankelijk, overzichtelijk, solide en hartstikke Chamonix Graniet op haar best.
‘Nabot Leon’ en ‘Ozer Josephine’ vormen samen een 400 meter lange klim op de westwand. Nabot Leon geeft de makkelijkste route op de Pillar Rouge en is daarom populair. Zo populair dat we als vijfde touwgroep aankomen en op de hielen gezeten worden door een gids met klanten en een viertal dat het snel opgeeft.

Wachten.

De buurroute ‘Majorette Tatcher’, daar zat dus maar één touwgroep in, waarschijnlijk vanwege een 6b+ off-width crack die er van boven mega cool uitziet.

We wachten op elke standplaats. We praten met Britten, Fransen en Zweden en wachten. Eén touwgroep ruïneert het voor de rest: Ze waren de eerste en de langzaamste. Links en rechts worden ze ingehaald, maar wij, als vijfde, zijn praktisch kansloos. We wachten zoveel dat het instabiele zomerweer steeds zwaarder in de lucht gaat hangen. Het sfeertje is jolig, want wat kunnen we anders, maar uiteindelijk heeft niemand zin om in onweer rappels in te hangen. En wij willen nog een tweede route in, Oser Josephine. We zouden er immers de tijd voor hebben.

Ik had weer mega goed het eten voor elkaar: twee croissantjes de man voor de hele dag. Dit was onze laatste.

Rond twee uur ‘s middags begint al het volk op de Blatière massaal terug te keren. We houden het nog wat lengtes vol, maar worden eveneens, nog voor we de top bereiken, te zenuwachtig van al dat gedreig van boven. Gestrest en in rap tempo beginnen we abseils in te hangen. De donder blijft uit, maar regen en wind jagen ons terug naar Plan de Aiguille.

Slecht weer dus. Daar is  Massief Mont Blanc goed in, de laatste tijd.

Goed, dan maar terugkomen op een zonnige dag en beter tijdstip. Met een aantal grote cams voor de prachtige spleten die we onze spontane abseil zijn tegengekomen, want er valt daar nog veel te ontdekken. We hebben zelfs een blik kunnen werpen op de beruchte Fidel Fiasco (‘fingercrack’ 6c+) over de Pillier Gris, alhoewel we dan nog even ons mentaal naar zelfvertrouwen moeten afgraven.
Dan weet je in elk geval dat je niet in de rij hoeft te staan.

Schuilen voor de regen terug bij Lac Bleu.

Toen ik nog geen relaties achter de rug had, moest ik alle mannen uit mijn fantasie aan een tragische dood laten sterven. Want de ware liefdes die ik voor mijn geest haalde konden niet ten onder gaan aan een simpel ‘einde van een relatie’. Als het tijd werd voor een nieuw ideaaltype man, moest het voorgaande type op een romantische (doch dramatische) manier van het toneel geschreven worden, en daar ging alleen de dood voor op. Iets van buitenaf, het lot, zolang de liefde maar niet gewoon ophield.

Er loopt dus een groot aantal mannelijke schimmen door mijn gedachtegangen te dwalen.

Ik heb relaties altijd slechts twee toekomstscenario’s gegeven: Zij die voor altijd doorgaan of zij die eindigen (mislukken) met (in elk geval enkelzijdig) liefdesverdriet. Een relatiebreuk in mijn omgeving was dus bij voorbaat drama. Het kwam niet bij me op om te denken: ‘Ah, die twee hadden nou echt een coole relatie. Wat vet om dat te mogen meemaken’ of blij uit te roepen: ‘Yo, dat was een mooi avontuur hè!?’.
Een relatie kan niet echt succesvol zijn geweest als er een einde aan komt.

Maar jij, lieve jongen? Ik vier de tijd die ik met je heb mogen doorbrengen! Je bent een kunstwerk aan de wand van mijn gedachtegangen en ik voel nog steeds de magie van ons samenzijn als ik voor je sta. Ik dank de wereld dat ik je heb mogen ontmoeten en daarmee basta. Het feit dat we lang niet meer romantisch betrokken zijn veranderd daar werkelijk niets aan. We zijn een succesverhaal van begin tot einde en ik hoop je voor altijd bij me te hebben, harstikke levend en dolgelukkig, niet als mijn vriendje maar als een labelloze en fantastische realiteit waarmee ik een woest mooi verleden deel dat niemand ooit ook maar in vage contouren zal leren kennen.

Toen ik al die perfecte mannen in mijn hoofd vormgaf wist ik nog niet dat ze niet persé voor altijd aan mijn zijde hoefden te blijven. Los van mij, na mij, mogen ze ook best een mooi bestaan leiden. Dat zal niets afdoen aan hun perfectie of de onvoorwaardelijke liefde die ze in hun schepping van mij kregen. Liefde verandert niet in een leugen nadat het leven een andere richting inslaat. Romantiek verrot niet in het verleden. Ik ben misschien meer in aanraking gekomen met het feest van het samenzijn dan met de pijn van het gebroken hart, maar ik hoop dat ik ook na een dergelijke catastrofe op een dag kan uitroepen: ‘Wij hadden nou echt een coole relatie’.

En jij? Lang leve de herinnering en lang leve jou.