RUBY ELIZABETH

Olifant was een dik, roze 70metertouw.
Zo roze was ze, dat ze onmogelijk in de winkel achtergelaten kon worden.
Roze is ze nog steeds.
En dik ook. Maar geen 70 meter meer.
Beide uiteindes waren zo donzig geworden dat een voorklimvalsessie nog wel gehouden kon worden, maar slechts met de gedachte aan het grote offer in de nabije toekomst.

Ze is dus geen 70metertouw meer.
Ik kan niet eens zeggen dat ze een 60metertouw is. Ze is een 66 meter komma weetikveel hoeveel cm touw. Hoe kun je jezelf dan nog serieus nemen? Heb je weleens een 66 meter komma weetikveel hoeveel cm touw in de winkel zien liggen?

Haar geamputeerde, donzige uiteindes liggen stil op de grond.

Toen Shrek aan één uiteinde geknipt moest worden had hij op zijn minst nog Fiona om zich aan op te trekken.
Olifant is alleen.
Maar we houden des temeer van haar.

Toen ik veertien jaar was, droomde ik ervan het vriendinnetje van Pharrell Williams te zijn. Hij was tweeëndertig en ik zou doorbreken als zangeres dankzij hem, omdat hij bij toeval (ik weet niet meer in welke vorm ik het goot) mijn talent zou ontdekken. Mijn fantasie overbrugde leeftijdsverschil en de reële kans dat dit alles zou gebeuren sneller dan het licht, moeiteloos zoals dat gaat in het hoofd van een kind.
Het is jammer dat ik al mijn fantasieën niet heb opgeschreven in mijn dagboeken, want die waren kleurrijker en lachwekkender dan alle verwarring en zorgen uit het echte leven van een veertienjarige. Ik was er ontzettend goed in; in mijn hoofd stond een soort boekenkast waar ik naar gelang mijn humeur altijd eentje kon uitpakken. Die van Pharrell, of die van de Nederlandse hockeyselectie, of die van het veertienjarige meisje dat een bestseller schreef en miljonair werd.

Ze stierven allemaal omdat, wie zal het zeggen, mijn interesses veranderden of ik ze simpelweg te vaak had afgedraaid. Dan gaven ze geen energie meer, letterlijk uitgewerkt, en dan begon ik een nieuwe of trok een uit de kast die me nog wel kon beroeren.

Ik ben zeker niet gestopt met fantaseren, maar de fantasieën zelf zijn een stuk bescheidener geworden. Saaier zelfs. Er zit geen Pharrell Williams meer in, noch de capaciteit om gedachten te kunnen lezen of vleugels te groeien, noch wereldroem. De grote finale van mijn fantasieën ligt veel dichter bij mogelijkheden in de echte wereld. Ik fantaseer over het passeren van het ski-examen, over het hebben en inrichten van een huis of van kindjes die vrolijk om me heen dartelen. Ik fantaseer over een belletje van de uitgeverij ‘je maakt veel fouten, Ruby, maar we zien wel wat in je’, over het oprichten van een bescheiden folky band of over een groot zomers dansfeest waarvoor ik me mateloos kan uitdossen (mijn nieuwe favoriet, ik mis denk ik wat civilisatie in mijn leven). En oké, vooruit, ik heb een stiekem scenario dat de National Geographic plotseling hypergeïnteresseerd in me raakt en een ander waarin een stinkend rijke bejaarde me uit willekeurige naastenliefde besluit te sponsoren. Met een miljoen ofzo.

Het punt is dat ik me een beetje zorgen maak. Ik juich voor de mensen die denken in mogelijkheden, maar als ik kijk naar de evolutie van mijn fantasieën, dan zie ik dat mijn denken door steeds smallere schachtjes stroomt. Waarom wil ik niet meer vliegen? Waarom wil ik geen relatie met Keanu Reeves meer? In dit tempo fantaseer ik straks over het niet-aanbranden van een appeltaart of het vinden van een nieuw hardlooprondje.
Het is waar dat ik elf jaar minder levenstegoed heb dan toen ik veertien was, maar de kans dat ik de wereld van haar ondergang red is nog steeds even groot. Ik ben een beetje laat voor de hockeycarrière, maar Keanu Reeves zou ik nog steeds aan de haak kunnen slaan. En wie weet groeien er op een dag vleugels op mijn rug, het heeft weinig zin om ervanuit te gaan dat zoiets niet gebeurt.

Sterker nog, als ik tachtig ben zou ik nog steeds willen fantaseren over een relatie met een (dan achtennegentig jaar oude) Pharrell Williams. Gewoon omdat ik denk dat het goed voor me is om mijn leven lang de mogelijkheden wat dichterbij te houden. Zodat het altijd interessant blijft in mijn eigen brein. Zodat ik nooit een chagrijnige kikker word die inmiddels wel door heeft dat al dat gefantaseer in het hoofd opgesloten blijft. Zodat ik niet blind word voor de mogelijkheden die zich onverwacht voordoen. Een ding is zeker: Als ik die vleugels niet in mijn brein cultiveer, dan zullen ze nooit in het echt verschijnen.

(Overigens, als die geslaagde appeltaart en loslopende kindjes het hoogtepunt van mijn leven zijn, dan hoor je mij niet klagen. Ik weet immers ook niet hoe het werkelijk is om een miljoen en Keanu en Pharrel en vleugels te hebben.)

Het regende in La Grave. Ondertussen regende het ook in Briançon, Gap, La Berarde en zelfs in Chamonix. En in het Zuiden, daar regende het ook.
(En in Nederland ongetwijfeld ook)
We waren zo verplicht om binnen te blijven als vroeger, op de knutseldagen. Ik kreeg een excuus om weer met bus en al bij Fieke op bezoek te gaan, Roel deed zaken, Marcel kon verder aan zijn skischoenproject en Fieke zelf vond het heerlijk om voor het eerst in maanden weer te huismussen, want al die zon had haar dag in dag het huis uit gejaagd (of verleid).

En dus zaten we allemaal achter onze boeken, laptops, gitaren en skischoen. Ik schreef aan een liedje met Fieke terwijl zij vorderde in haar boek en Marcel maakte hoog bovenin de hooischuur progressie met chemicaliën. Naast het huis graasden de babykoeien onder een hemel zwaar van wolken en donkere kleuren.

Op het hoogtepunt van creativiteit besloten we naar Gap te rijden om daar een tatoeage te laten zetten. Was het minder willekeurig geweest, dan had ik hier nooit met een vlinder op mijn arm gezeten.

Het idee achter de tatoeage: Toen ik in Amsterdam studeerde zat ik vaak in de trein. Naar mijn ouders, denk ik toch, of misschien een stukje verder naar Suus of Jaap. Eens kwam er een vrouw drie hokjes verder zitten, in een supervolle trein met heel veel andere vrouwen en mannen en kinderen. Ik weet niet waarom ze zo ongelofelijk cool was, maar ze zag er precies zo uit als ik eruit wilde zien. Zoals ik niet eens wist dat ik eruit wilde zien, zo overdonderend exact zag zij eruit zoals ik eruit wilde zien.

De kleren, de haren, de manier van bewegen: Niet heel hippie maar toch stiekem hippie, alles heel ongekunsteld, natuurlijk en toch zo verschrikkelijk stijlvol.

Ik heb haar toen een tijdje gadegeslagen (door de drukte was dat geen probleem) en op een gegeven moment zag ik ook de tatoeage die zij op haar arm had. Een vlinder, gewoon bovenop haar onderarm. In blokjes. Een blokjesvlinder.

Ik heb nooit gedacht dat het nemen van die tatoeage de voorwaarde was om net zo cool als de vrouw te worden, maar ben die vrouw noch de tatoeage ooit vergeten.

Later heb ik hem nog eens op een groot kartonnen bord geverfd en op mijn kamer gehangen.

Om zeven uur ’s avonds zat ik voor een bendeleider die het vak in de gevangenis had geleerd en nu een vlindertje op mijn arm zou graveren. Er vooral niet te veel over nadenken.

Marcel had de vlinder een paar maanden geleden geschetst op basis van mijn herinnering en zijn eerste doodle ervan was perfect. Die doodle zal dus altijd op mijn arm blijven, dacht ik zonder te voelen (alles wat ik voelde wat dat prikkende geknabbel aan mijn arm).

Altijd, dus op al mijn sollicitaties, verjaardagen, begrafenissen en bevallingen.

Fieke wilde een puntkomma laten zetten. Ze hoefde de symboliek erachter niet uit te leggen, niet eens de functie van een puntkomma in een zin, maar nadat de bendeleider willekeurige patronen op haar enkel had getekend moest ze toch wel even omschrijven hoe een puntkomma er dan precies uitzag. Toen tekende hij een puntkomma met de staart de verkeerde kant op. Het ging goed toen Fieke haar smartphone met een foto van een puntkomma naast haar enkel legde. In de gevangenis hadden ze geleerd hoe ze elkaar met casettebandjes en naalden vol konden tekenen, buiten deze praktijk om hadden ze misschien niet zoveel tijd over gehad om te lezen of te schrijven. (Ik moet oppassen met dit soort opmerkingen want gegarandeerd zitten er taalfouten in dit stuk. Die puntkomma interesseert die man geen zier, maar mij wel.)

Een vlinder en puntkomma rijker kwamen we ’s avonds terug in het huis, nog steeds onder die zware wolkenhemel, en toen ging het leven gewoon door. We aten taco’s met de vlinder en puntkomma, keken daarna een film met de vlinder en puntkomma en vielen ’s nachts in slaap met de vlinder en puntkomma.

Driemaal raden wat er de volgende morgen nog steeds op ons lichaam stond getatoeëerd.

Camp-to-camp houdt zich vrij stil over deze traverse en in het best climbs topogidsje staat ‘ie niet eens omschreven. Tijdens mijn C3 cursus beklommen we beide toppen van de Râteau en ik kan me vaag herinneren dat de gids zei dat de traverse tussen de toppen uiterst ongemakkelijk was (en eigenlijk alleen werd gedaan door mensen die de lijst willen aftikken).
Had ik maar geluisterd.
In een waas van verstandsverbijstering besloten Marcel en ik om 11 uur ’s avonds omhoog te lopen. Vanuit La Grave (1450) naar de top van het liftstation onder Glacier de la Girose (3200, 04:00), naar de west-top (3750, 06:00), naar de oost-top (3800, 12:00), via de graat naar beneden naar de Glacier de la Selle (3100, 02:00) en weer naar boven naar de Col de la Girose (3500, 16:00) om het laatste liftje te zien vertrekken terug bij het liftstation (3200, tijd om fysiek en mentaal het loodje te leggen).

Vlak boven de col op de heenweg, toen de zon langzaam op kwam en we het grootste hoogteverschil hadden overbrugd, zakten we stap voor stap een halve meter in de sneeuw. De uitputtingsslag was voor beide plotseling zo groot dat we ons alleen nog even naar de top zouden slepen. Daarna naar beneden. Liftje en thuis. Maar toen stonden we daar op top Oost, perfect op schema, een zon die echt pas net kwam kijken, de graat die zo binnen handbereik lag, dat we dachten, tsjah, die uitputting.

Het duurde niet lang voordat we begrepen waarom deze graat niet jubelend in de boekjes staat. Ik moest af en toe denken aan voetjes van de vloer, van vaste rots naar vaste rots en dan maar hopen dat die dan wel écht vast zaten. Formaat magnetron trapten we per ongeluk naar beneden. Niet zelden dacht ik: als ik van deze graat kom dan heb ik geluk.
De graat is niet lang (en toch langer dan je denkt) maar op internet wordt er desondanks zes à zeven uur voor gegeven. Hoezo – dacht ik op voorhand. Maar je moet dus elk stukje rost dat je gewicht zal dragen héél zorgvuldig controleren. Alles waar je op staat en alles wat je met je hand vastpakt. Alles.
En daarbij verdwaal je ongeveer elke gendarme omdat er dertig meer zijn dan omschreven. We hebben uiteindelijk de omschrijving naast ons neergelegd en voortdurend gezocht naar de makkelijkste weg. Dan koekeloer je om het hoekje, zie je dat het niet daar is en koekeloer je weer om een ander hoekje. Op zich is dat best leuk, als die vervloekte rotsen vast hadden gezeten.

Ik geloof dat de vermoeidheid op top Oost meer het gevolg was van de voortdurende blootstelling dan van de 2450 hoogtemeters die we inmiddels hadden afgelegd.

De Oost-zijde van mijn billen en de West-top van de Râteau

Toen stond plotseling alles in het teken van liftje-halen. De graat na top Oost was veel langer dan ik me herinnerde van de C3-cursus en de graat in de afdaling naar de gletsjer was ik integraal vergeten. Het leek bijna niet waar dat we ook nog een sneeuwcouloir omhoog moesten buffelen, ik dacht niet dat we daartoe nog in staat waren. Toch stonden we om 1700 uur bij het liftstation. Nat van de zompige sneeuw. Ik was zo moe dat ik niet eens kon janken om de vertrokken laatste lift (al denk ik dat ik, als ik eenmaal was begonnen, nooit meer zou hebben gestopt).
We vonden een houten hutje. Dat er een bed of iets van comfort ontbrak deerde niet, naar beneden lopen was geen optie meer. De vermoeidheid was toegelaten en nagelde ons aan de grond.

‘De croissantjes in het dal zijn goed’, zei de liftmevrouw ons de volgende ochtend. Uitgelaten zagen de wereld omhoog glijden. De ochtend in het dal van La grave was te warm voor onze donsjassen en bergschoenen. In thermokleding stonden we vervolgens croissantjes te bestellen.

Nu ik ben bijgeslapen heb ik een soort van lelijkerts-onder-de-graatjes-mogen-er-ook-wezen-complex. We hebben veel geleerd en ladieda en de dag was mooi. Maar eigenlijk is het gewoon niet zo cool als alles los zit. Als dat de hoofdmoot van de uitdaging is, dan teken ik er liever niet voor, dat is gewoon echt een stomme manier om het te verpesten.
Ik denk dat ik ook niet meer zo heel snel even vanuit het dal omhoogloop, maar ik heb het idee dat je nu en dan zo’n frats moet uithalen om het weer voor een tijdje naast je neer te leggen. Misschien (hopelijk) denk ik pas volgende zomer weer, ‘goh, waarom beginnen we niet gewoon vanavond?’

Deze graat ziet er niet heftig uit. Maar dat is ‘ie wel. 

Ik vroeg God om een licht zieltje gisteravond en hij heeft me er een gegeven. Zo licht dat ik er niet eens moeilijk over hoef te doen dat het God was die me heeft geholpen, want ik denk nog steeds niet dat hij bestaat.
Ik opende mijn ogen en voelde het meteen. ‘Slaap er maar een nachtje over’ had alles verandert. Plotseling stond de bus naast de rivier geparkeerd en schitterde de zon in het wilde water. Het gebrul van de stroming werd nu en dan zachtjes overstemd door vogelgefluit en krekelgetjirp. Op de houten tafel stonden de bloemen die ik gister had geplukt en in een jampot in het water van de rivier had gestoken. Het lange gras danste in de wind, en de takken van de dennenbomen, en de bloemen in de jampot en mijn haren. Zelfs de stenen bergen dansten een beetje op hun achtergrond.
Het kampvuur van gister lag er stil bij. Zo levendig als de vlammen zware gedachten bij me hadden aangewakkerd, zo dood was het nu.
Vlak voor het naar bed gaan had ik de angst gehad om ’s ochtends gewoon weer verder te denken waar ik was gebleven. Daarom zei ik hardop, godverdorie, kan het niet wat lichter allemaal. Eens was ik de koningin van het huppelen door de alpenweide, nu was ik de chagrijnige kikker die maar niet in een prins kon veranderen en daar ook helemaal niets van begreep. Daarom zei ik hardop, mijn God, kunt u deze kikker niet weer zo’n licht zieltje geven?
Slaap er maar een nachtje over, zei ik vervolgens tegen me zelf.
En kijk eens waar ik wakker ben geworden.