RUBY ELIZABETH

20 November. We zijn nog steeds bij de ouders van Marcel. Het lijkt erop dat de kat (Micha) mijn aanwezigheid eindelijk heeft geaccepteerd, laatst kwam ze namelijk dichtbij me op de yogamat liggen. De kat van de buren (twee keer groter (dikker) dan Micha) laat zich met vier omhooggestoken poten in de armen van Marcel heen en weer wiegen, maar als ik goedemorgen-kat zeg sprint ze weg. Daar moet ik dus nog wat aandacht (kattenkoekjes) aan besteden.

Welkom in Spanje. Of specifiek: Het kleine witte buurtje in Olot dat tegen de oude vulkaan opkruipt en meer katten en honden huisvest dan buurtgenoten. Als de ene hond begint de blaffen, blaffen ze allemaal.
En de bejaarden zeggen ‘Ola’ tegen me.

Ik ben nog niet vergeten dat ik in een vreemde cultuur rondloop. Of laat ik zeggen: Dit is Spanje, kader Spanje, vreemd maar ik ken het al. De shock is overigens nooit groot geweest, het is geen India hier. En toch, als ik erop reflecteer realiseer ik me dat alles een beetje anders is. Het soort natuur dat zich door de ramen toont, het kleurenpallet van de dorpsstraten, de oude stenen nederzettingen buiten Olot, het klimaat, de etenstijden en in feite non-stop eetcultuur en niet te vergeten: de warmte van mensen (vriendschappen, eerste ontmoetingen, gastvrijheid: ik weet niet hoe het is om in een Noordelijke cultuur te belanden, misschien net zo warm. Maar het gaat ver hier; ik ben nooit een buitenstaander, net zo veel vriend in de vriendengroep als zij die samen zijn opgegroeid. Eerlijk waar, alsof ik hier een gewaardeerd bestaan had nog voordat ik voor het eerst voet in Olot zette).
Ik twijfel overigens wel of ik over Olot in Spanje kan spreken. Olot is diep Catalaans. Mensen uit Barcelona zijn al vreemdelingen. Vrienden van Marcel hebben hun stamboom klaarliggen, de Spaanse burgeroorlog, Franco, het leeft, het is recent, het is belangrijk. Het idee van ‘onafhankelijk willen zijn’ is me in feite drie keer vreemder dan de etenstijden en ik zie of voel het overal.

Maar toch nog even over het eten: Laatst gingen we weer op bezoek bij Joseph, die woont in het landhuis waar ik tijdens mijn vorige verblijf al zo lyrisch over geschreven had. Het huis met de ezel en het paard, beide nog geen twee jaar oud, de gigantische groentetuin, de kippen en het kleine hondje, de piano en gitaren, de eettafel van vier meter; dat huis. We kwamen toevallig tegelijkertijd aan met de moeder des huizes, die ons twee grote manden gaf en opdroeg om groenten uit tuin te halen en eieren uit het kippenhok. In de keuken had ze ondertussen de tafel afgeladen met gerechten, uit het niets, uit de koelkast, uit de tuin. Er was huisgemaakte druivensap en appelsap, brood, salade, quiche, spinazietaart, kaashapjes, olijven en een amandeltaart toe. Zoiets krijg ik nog niet voor elkaar op een feestdag. ‘I like cooking’, zei ze verontschuldigend. Iedereen hier in Spanje houdt van koken.

Ik ging natuurlijk weg met een hoop aangewakkerde dromen (en een mandje met groenten), precies zoals afgelopen Juni. Met name de ezel maakt diepe indruk op me. Geef mij een ezel voor mijn verjaardag – en het bijpassende huis. Desnoods in Catalunya; ik mis de bergen, brood met Nutella in de middag en zal me nooit bij de seperatisten scharen, maar de rest zie ik wel zitten.
En dat hart van Micha en de buurkat verover ik nog wel.

Het komt door de koeien in Le Tour. Ze waren zo gelukkig op die flank, een beetje liggen, poepen en grazen, dat ik het idee van hun vrienden op mijn bord plotseling weerzinwekkend vond. Sindsdien wil ik Bertha weer recht in de ogen aan kunnen kijken, en dat kan ik niet als Bertha’s zus nog op de bodem van mijn maag ligt te verteren.
De vorige keer dat ik vegetariër werd was het toch wel een dingetje. Beïnvloed door het stadsleven en alle kleine denkers om mij heen, misschien ook de transitie die ik zelf doormaakte (corpsbal -> hippie), was ik veel bewuster van mijn eigen ideologie. Enerzijds schaamde ik me voor mijn besluit, het cliché, het paste te zeer bij mijn wending, anderzijds probeerde ik het aan alle kanten van argumenten te voorzien.
Nu is alles zo… überhaupt zo moeilijk om in een hokje te plaatsen, dat ik het grote kader langzaamaan heb losgelaten. Wat de som is van mijn ideeën intrigeert me momenteel niet zoals in mijn studententijd. En als ik even geen beesten meer wil eten, tsjah, dan niet.

Alhoewel, het is toch wel gek dat ik het ene moment de connectie tussen Bertha’s zusters en het vlees tussen mijn pasta’s wel maak, en het andere moment niet. Ik interesseer me de laatste tijd weer wat meer in de wereld en haar geschiedenis – onbeperkt toegang tot internet heeft zijn gevolgen – en doorspit een hoop onheil. Nazi-Duitsland, Pinochet, drugsoorlogen in Colombia, een ontzettend willekeurige reeks aan onbegrijpelijke regiems en misdaden doet me afvragen hoe je als mens in staat bent om een ander mens kwaad te doen.
En het lijkt, of het voelt voor mij begrijpelijker als ik denk aan mijn wisselende vermogen om een vredige, grazende koe tussen de grassprieten in het vlees dat ik eet te zien. Óf ik kan meevoelen met een koe, of ik kan het niet. Alsof een deel van mijn empathisch vermogen (naar koeien toe!) een beetje gedijt op toevallige omstandigheden. Gelukkig zie ik het verschil tussen een mens en een koe… ik kan vrij eenvoudig concluderen dat mijn empathisch vermogen wat betreft mensen iets minder wisselvallig is (alhoewel, ik koop nog steeds kleren waarvan ik vermoed dat het productieproces niet helemaal netjes is – daar moet ik dus mee stoppen).
Hoe dan ook, het fascineert me. De status van het leven, al dat leeft, de koe, de kat, de vlieg, het mens, hoe dat schommelt en rommelt en bepaald wat ik doe, dat is interessant.

De conclusie is dat ik Bertha’s zusters rustig in hun weide laat en wederom overga op konijnenvoer. Als ik het simpel houd. Laat ik het simpel houden.

‘Tranquile’, zeg ik.
‘Trrrrranquile’.
Nee.
‘Trrrrranquile’.

Onze -r? Met je tong tegen je gehemelte, zeggen de Spanjaarden, en dan blazen. Dat kan je niet!? Oh. En als je nu het grommen van een kat nadoet? Hé, daar heb je hem! Dan moet je alleen die -g loslaten.
Grrrrrr…

Ik heb in feite weinig -r, en als ik hem wel uitspreek klinkt het in de oren van Spanjaarden als een -g. Marcel verbied me om in het Spaans te zingen voordat ik de Spaanse -r beheers. Ze hebben überhaupt geloof ik geen -g zoals wij Noord-Hollanders die zeggen, zodat je dus ongegeneerd hun taal volgooit met een misplaatste, scheurende klank. Ik kan me voorstellen dat ’t stoort in de Rumba.

Daarom loop ik rond door de heuvels achter het huis van Marcel en oefen ik de verhemelte-r. ‘Tranquile’, zeg ik. ‘Trrrrrrranquile’. Dat kun je beter stil tussen de bosjes doen, alleen al om de spot en het ongeloof over je onkunde te ontlopen (je kan het écht niet, hè? – hm, nee).
En ja, je voelt je wel een beetje rijp voor het gesticht, tranquile, precies wat de passerende wandelaar denkt. Ze denken niet ‘oh, dat is er weer zo één die onze -r oefent’.

‘Trrrrranquile’.
Er loopt een oude man voor me. In een beige jas, onder een hoed, aan een stok. Hij laat zijn sigaar op de grond vallen en raapt hem met moeite weer op wanneer ik passeer. ‘Deo’, zeg ik, een soort ‘hallo’ in het Catalaans.
Hij spreekt terug in lange, lachende, snelle zinnen.
‘Uh…No hablo Catalaan.’ Ik spreek geen Catalaans.
Ik loop met hem op.
Zodoende ontwikkeld zich mijn eerste gesprek in het Spaans – ooit. Ik versta niets van wat hij zegt en kan me zelf geen juiste vervoeging meer voor de geest halen. Ik had vanmorgen nog wel geoefend, grammaticales 6 over het verschil tussen estar en ser, nu mompel ik alleen: ‘uh… Vive Olot? Donde? Trabajo?’
Precies wanneer onze wegen scheiden komt er wat kennis bovendrijven. Ik had dit beter gekund, denk ik als ik helemaal blij en gelukkig terug naar huis loop.
Mijn eerste Spaanse gesprek ooit, moet je horen.

Ik zeg ‘gas’ tegen de kat, een verspreking tussen het Catalaanse ‘gos’ en ‘gat’ in. Vervolgens laat ik Marcel mijn nieuwe -r horen, trrrranquile, hij is niet onder de indruk.

Maar ik wel.

(23:33 : Ik ben er zojuist achtergekomen dat ‘deo’ in feite ‘dio’ is, oorspronkelijk ‘adios’ zoals de Spanjaarden groeten. Zo leuk.)

Ik ben weer in Spanje.

De geboorteplaats van Marcel ligt net onder de Pyreneeën. Hij is opgegroeid op de flank van een oude vulkaan, in een van de bovenste witte huisjes van de buurt. Zodoende kan ik het altijd terugvinden.

De ouders van Marcel werken. Zijn vader nog even; de bank waar hij al meer dan twintig jaar elke doordeweekse dag naartoe fietst, gooit er eind van de maand 2500 werknemers uit en het kan hem niet te snel gaan. Eindelijk met pensioen. Yoga, boeken en natuur. Zijn eigen gang.

Zijn moeder is altijd aan het koken en anders hetgeen aan het opruimen dat ze voor het koken van stal had gehaald. Ik eet mijn groentetekort van het afgelopen half jaar hier in twee dagen bij elkaar. Ze zorgt zo intensief voor ons dat ik me soms geen houding weet te geven. Dan sta ik met mijn vuile bord voor de afwas te wachten tot ze die ook afwast. Dat kan niet, denk ik, maar ik weet dat ze me het niet laat overnemen.
Laat haar, zegt Marcel vaak tegen me. Het maakt haar gelukkig.

Marcel spendeert veel tijd in de schuur, waar hij met glasvezel, recine, kalk en klei een skischoen in elkaar aan het knutselen is. En dat is geen klein project, vergis je niet: het zit al twee jaar in zijn hoofd en inmiddels twee maanden als fulltimebaan in zijn dagelijks leven. Zijn grote voorbeeld is Pierre Gignoux, een oude ski-mountaineer kampioen die op eigen houtje een carbonschoen in elkaar zette. Voor 1600 euro verkoopt hij ze inmiddels en alle groten der off-piste skiën erop.
Marcel heeft een eigen concept ontwikkeld. Hij is een kunstenaar en een doldwaze ‘skirando’ fanaat, ter consequentie heeft hij me (bijna) ingeruild voor zijn schoen en moet ik afdalen naar de schuur voor wat aandacht.

Maar het is niet erg. Ik heb overdag een huis voor me alleen, waar de gezonde maaltijden uit de koelkast bulken, alle soorten biologische thee in een rijtje achter de kastdeur zijn opgesteld, elke kamer warm en schoon en feng shui is, het lichtje van het internet altijd brandt en ik zolang kan schrijven als ik wil.
Buiten is het mooi. Een wandeling, een bezoek aan Olot en ik schrijf weer.
En eindelijk, eindelijk heb ik het Spaans opgepikt. Wie legt mij het verschil uit tussen Estar en Eres? Marcel van boven zijn schoen en anders het internet.
Mijn Catalaan reikt vooralsnog niet verder dan gos (hond) en gat (kat).

Omdat Marcel zijn knie heeft geblesseerd kunnen we de komende dagen niet klimmen. Over een week hoop ik alsnog door te reizen naar Siurana, waar tientallen routes op me wachten en de zonsondergangen als magneten aan me trekken.
We zien ondertussen dat Chamonix volledig insneeuwt. Poeder tot in het dorp zelf.
Voor nu echter zal ik me niet laten afleiden door sneeuw of rotsen, want ik heb twee boeken om te schrijven, tien blogs om te beginnen en een leven om uit te werken.
Als dat onder deze belachelijk comfortabele condities niet lukt, dan geef ik de hoop op. (Alhoewel, moest je niet een beetje lijden om iets van waarde op papier te krijgen?)

Heel even staan we met de bus in Le Tour. Want het is hier toch het allermooist. Alleen al om de herinneringen, die als paradijsvogels tussen Glacier du Tour, La Balme en het dorp vliegen. De eerste alpinetour, de val, het winterchalet met De Tien Spanjaarden, het leren skiën; allemaal hier.
Maar het mooiste aan Le Tour is misschien nog wel dat het een uiteinde is. Na het dorp rest er niets dan bergen. En al weet ik precies wat er achter die bergen schuilt (Zwitserland), toch lijkt het alsof de beschaving precies hier ophoudt. De kleine, stille uitloper van Chamonix’s gekte sterft waar het steil wordt en is vergeten bij de eerste passen omhoog. En met een beetje verbeeldingskracht zijn er geen pistes of liften.
Dan heb je de reden te pakken waarom je uit Amsterdam emigreert en je familie en vrienden op ansichtkaartafstand achterlaat. Dan geld het argument ‘rust’ en kun je jezelf weer serieus nemen. Alhoewel de emigratie zich nooit meer voordoet als een keuze, niet eens meer als de uitkomst van een proces maar alleen als simpel gegeven, heb ik het toch nodig om even met de bus in Le Tour te staan.
Tussen de herinneringen en de bergen.

Mooiste blog ooit…over allerlei dramatische dingen. Een huurmoord links en rechts.
Super.
Interessant.

…

Ik heb een keer op Facebook een ‘blendle’ artikel aangeklikt en ontvang sindsdien trouw elke morgen een mail met een tiental uiteenlopende artikelen uit kranten en tijdschriften dat door de blendlecrew interessant gevonden wordt. Ze zetten er kleine samenvattingen bij en maken het gemakkelijk om je in onderwerpen te interesseren. Ik ben erg gevoelig voor hun mening, dus als zij zeggen ‘mooiste artikel deze week’ dan lees ik het.
Het is een goede manier om op hoogte te blijven. En in feite ook om uit te vogelen waar nu mijn interesse ligt, dat direct blijkt uit mijn ‘zin’ om bepaalde artikelen te openen.

Ik blijk erg geïnteresseerd in lugubere moorden. Cultuur doet het ook goed (gelukkig maar, gegeven mijn bachelor antropologie), politiek laat ik systematisch links liggen, wetenschap eveneens, als het heel typisch Nederlands wordt haak ik meestal snel af, vreemde onverwachte onderwerpen open ik trouw, tragische verhalen eveneens, liefde werkt, afkraak-columns niet. En zo nog meer.

Wat wekt echter mijn interesse: is dat iets oorspronkelijks, of de soepele babbel van blende? Zegt het iets over mij of over blendle? Mijn conclusie is vooral dat de manier waarop blende een artikel aankondigt ernstig, ernstig invloed heeft op mijn keuze het te lezen.

Dat moet ik even onthouden. Als dat voor mij zo werkt, dan werkt dat zo voor anderen waarschijnlijk eveneens. En dus ook voor mijn bloglezers. Je ziet immers in mijn lay-out het begin van elk verhaal, en als dat niet pakkend is, dan is het minder waarschijnlijk dat je de blog opent.

(Duuh, denk je nu. Ik wist dat eigenlijk ook wel, maar blendle maakt het nog even wat meer invoelbaar)