RUBY ELIZABETH

Acht uur ’s ochtends. Freja en ik staan langs de hoofdweg van Chamonix met onze duimen hoog in de lucht. Om elke uitgestoken hand een handschoen, want het is bitterkoud. In de berm liggen onze touwen en langs ons scheuren de auto’s. We worden meegenomen tot Argentière. En dan tot Col de Montets. En dan tot Vallorcine. En dan tot Barberine.

De zon schijnt fel als we langs het tiental huizen van Baberine lopen, maar herfstochtenden in deze vallei laten zich niet opwarmen. Ik trek mijn vingers terug in mijn donsjas en volg Freja langs de gele velden, over een houten bruggetje naar een donker paadje tot onze route. De voet van de 300 meter hoge rotsmuur van Barberine ligt tussen de bomen en is bezaaid met een tiental korte plaatroutes en multipitches. Dalles du Bas. Freja en ik klimmen twee 5b lengtes tot het officiële begin van onze geplande multipitch: Vipère aux pieds.

Of toch niet. Vipère aux pieds ligt zo’n vijftig meter links van de route die wij instappen, zie ik later in de topo. In plaats daarvan beginnen we aan Voie Piola; een zeven lengtes multipitch met een hoop 6a/6a+ en een enkele 6b, volledig uitgestippeld door een reeks klimmers die ons al zijn voorgegaan. Fileklimmen tussen Zwitserse vijftigplussers met anekdotes en de neiging bij elke standplaats de zojuist geklommen lengte op te hemelen.

De lengtes zijn inderdaad mooi. We klimmen door geslepen vierkante dakjes, buigen onze rug in vreemde hoeken, zwiepen aan onze handen naar de andere zijden van de schoorsteen en balanceren en traverseren op een plaatachtig maanlandschap (de 6b). Na een uur trekken we onze truien uit en klimmen in de zon, een warmte die binnen dit seizoen nog beter is dan in hartje zomer. Halverwege grijp ik in iets fluffigs: de twee paarse oren van een gekleurde koalabeer, verstopt tussen een stel bamboestokken vlak voor de vijfde lengte. Het dal van Vallorcine is kalm, geen Chamonix, en Freja en ik kijken regelmatig de leegte in, naar alle meters onder ons en achter ons. De toppen van het Mont Blanc Massief liggen spierwit aan het eind van het dal.

Het klimmen gaat vloeiend en we zijn negen lengtes lang dolgelukkig. Het enige moment van onzekerheid vindt plaats wanneer Freja gedachteloos haar bananenschil naar beneden gooit en we ons gelijktijdig genoodzaakt zien banana!! naar onze nieuwe Zwitserse maten te schreeuwen. Rond vijfen staan we boven, een beetje verslagen door de mooie dag en de moeheid die nu pas ons lichaam in sluipt.

De rots van Barberine kun je eenvoudig aflopen. Klettersteigs, dwalingen en glijpartijen. We struikelen bijna over twee klimgebieden (ik denk Afrique en La Zone) die zomaar tientallen absurd mooie routes in de bossen verstoppen, lang en overhangend en veel te hard om zomaar in te stappen. Nieuwe dromen.

Klik hier voor Freja’s verslag van de route.

21:00 Ik ben de Starbucks uitgekickt. Ik dacht dat mijn café allongé van vijf euro een nachtelijk vrijticket voor de suède donkergroene fauteuils zou betekenen, maar de kroeg sluit stipt negen uur. Om twintig voor zeven in de ochtend gaat mijn vlucht. Dat is nog een kleine negen uur te gaan.

21:05 De goedkoopste vliegtickets corresponderen met vluchten op de meest onorthodoxe tijden. Het dal van Chamonix kom je niet uit voor het fatsoenlijk licht is geworden, tenzij je in het bezit bent van een auto of een ijzersterk paar benen. Arme seizoensarbeiders crashen daarom ’s avonds al op het vliegveld. Waar-dan, is mijn vraag. Ik verwachtte rond dit tijdstip hoopjes mensen op de harde vloer van de vertrekhallen aan te treffen, opgerold onder hun jassen, mutsen over hun ogen. Maar ik tref alleen een zwerver,

21:10 Vondst: Een redelijk afgeschermde reeks rode stoelen achter een rolstrap, deels bezet door keurige burgers. Een plug voor mijn laptopsnoer. Ideaal.

21:15 Ik heb op voorhand nagedacht. Wat doe je een nacht lang op een vliegveld als je na twee uur doezelen en kwijlen op je bagage opschrikt van het gekwetter van twee stewardessen, en het TL-licht als een plots hels schijnsel alle slaap uit je lichaam drijft?

Lezen. De Engelse vertaling van Pierre et Jean, Guy de Maupassant.

En bloggen. In deze negen uur kan ik alles schrijven dat maar geschreven wilde worden. Een nacht zoals ik die had tijdens het uitbraken van essays voor mijn studie.

En nadenken.

22:00 “Talent is simply long patience”, schrijft Maupassant in zijn voorwoord. “It is a matter of looking at anything you want to express long enough and closely enough to discover in it some aspect that nobody has yet seen or described. In everything there is an unexplored element because we are prone by habit to use our eyes only in combination with the memory of what others have thought about the thing we are looking at.” (pag. 32, in het Frans was het waarschijnlijk mooier geweest, maar zo ver ben ik nog niet).

Schrijverstalent vloeit voort uit het aantal uren dat je in het schrijven steekt. “To describe a fire burning or a tree on a plain let us stand in front of that fire and that tree until for us they no longer look like any other tree or any other fire.”  En dan ben je in het bezit van een origineel verhaal.
Arbeid. Dit is waarom ik geen groot wat-dan-ook ben geworden en mijn schrijven bij gekwakkel op een blog blijft. Ik train niet. Ik heb geen long patience.
Maar misschien dat een nacht van negen uur staren naar de stille burger tegenover me, me zoiets treffends laat schrijven over zijn wezen, iets dat hem onderscheid van alle stille burgers ooit, dat ik in elk geval één schrijfsel heb dat het lezen waard is.

22:26 De tijd gaat snel als je nadenkt.

22:28 De man voor me leest. Hij beweegt nauwelijks en eet niet. Ik durf hem niet te omschrijven na geschreven te hebben over de strenge eisen van Mauppassant, maar ik wil op zijn minst zijn onverstoorbaarheid weergeven. Wanneer er een schreeuw of een knal uit het vliegveld klinkt kijkt iedereen op, maar hij niet. Hij zal zijn twee buren niet gezien hebben, en mij ook niet. Hij gaapt niet en heeft geen kriebel aan zijn neus. Hij draagt een net pak en hij leest, dat is het.

23:05 Het lukt me niet meer om te lezen noch te schrijven. Mijn gedachten zijn leeg. Mijn fantasie is gesloten. Mijn record van line runner, het enige spel dat ik op mijn Iphone gedownload heb, kan ik niet verbreken. Wat rest me nog dan doezelen en kwijlen op mijn bagage?
Ik daal af van de rode stoelen en nestel op de harde vloer van de vertrekhal, opgerold onder mijn jas, muts over mijn ogen.

Fuck, die vloer is koud.

23:52 Twee Portugezen hebben ontdekt dat ze beide Portugees zijn en praten en geinen met lage stemmen, in eenzelfde ritme, onderuitgezakt in hun stoelen, hun voeten hoog op hun koffers. Of zijn het Arabieren?

3:31 Ik heb een droom die zo dicht bij de realiteit zit dat ik de twee door elkaar haal. Ik open mijn ogen en mijn laptop ligt opengeklapt op mijn bast. Om me heen zitten veel meer mensen dan eerst. Ze zijn als vaatdoekjes over de stoelen gelegd, met hun nek in zo’n knik dat ik weet dat ze stijf zal zijn als ze zo wakker worden.
Ik kom van mijn vloer af, trek mijn kleding recht en zigzag tussen de mensen door naar het elektronische bord met de vluchten. Het is nog leeg. De Portugezen zijn ook op grond gaan liggen.
De man die aanvankelijk voor me zat heeft zich niet verplaatst. Hij leest. Morgenochtend zal hij aankomen op bestemming en zal zijn vrouw vragen hoe zijn vlucht was. Prima, zal hij zeggen. En dan heeft hij een dag zoals alle andere dagen.

4:57 Mijn vlucht staat op de borden.

5:15 Iedereen staat op en begint te rommelen. Ik pak mijn spullen bij elkaar en volg de meute naar een andere hal. Het vliegveld loopt vol met reizigers die zich in rijen formeren voor de incheckbalies. Ik word naar boven gedirigeerd en zelf deel van de rij voor de bagagecontrole. Ik voel me een spook. In de belastingvrije zone vind ik een stoel en zodra ik zit en mijn ogen sluit merk ik dat mijn gedachten door elkaar lopen en ik in slaap dreig te vallen. Veel van mijn mede vliegveldovernachters staan in de rij voor de koffie. Ik sluit achterin aan, drink mijn koffie, loop naar mijn gate en wacht tot ik mijn vliegtuig in kan. Nog twintig minuten.

6:00 Nederlands. Allemaal Nederlanders om me heen.

6:30 “Ik wens u een fijne vlucht”. Het vliegtuig rijdt, rijdt harder en stijgt op. Door het raampje ik Genève Aéroport kleiner worden. De lucht kleurt oranje. Ik ben op weg naar Amsterdam.

Ik zit in de trein naar Sallanches om zorgverzekeringszaken op de rails te krijgen. Want ik snap er niets van. Frankrijk is een papieren ramp vol handtekeningen en andere instanties die er meer in thuis zijn. In Sallanches zit een bureau voor ontspoorde jongeren, werklozen en types zoals ik, die geen zin hebben om op eigen houtje het doolhof van de Assurance Santé te betreden.
Sallanches ligt in het naastgelegen dal. De trein duikt na de vallei van Chamonix even de wildernis in, maakt een grote bocht tussen de bomen en rijdt daarna de vlakte van Saint-Gervais en Sallanches op.
Sallanches.
Hangjongeren begroeten me op het perron. Zwervers ruiken hetzelfde in Frankrijk als in Nederland. Ik loop door eentonige straten op zoek naar een supermarkt, want ik heb niet ontbeten en onder mijn trek maakt Sallanches weinig kans. Ik kijk uit naar een centrum. Wat ik zie is een park omringt door een parkeerplaats, bankautomaten en een café met mannen met zonnebrillen. De zon schijnt niet. Er zijn geen toeristen en de stoelen staan opgestapeld langs het terras. Kinderen zitten waarschijnlijk op school, volwassenen op werk, de straten overgelaten aan de rest.

‘Fuck, dat Chamonix’, denk ik, dat is werkelijk van een andere orde. Hoge bergen die selectief mensen doorlaten. Zij die zich binnenin het gratis traject van de trein begeven – Servoz tot Vallorcine – zullen geen zwerver tegenkomen.

Wat doen ze ermee? Serieus? Worden ze in het holst van de nacht door een stel gesponsorde Wingsuiters de gletsjerspleet in gedreven of is de hoge concentratie aan slenterende elite al genoeg ze uit het dal te houden?

De vreemdelingen zijn sjeiks, de drugsdealers zijn jonge seizoenarbeiders uit Engeland die een rebelse fase doormaken, de hangjongeren – ik heb geen idee waar ze zijn, misschien wordt hen ski’s onder gebonden en een duwtje gegeven, eindigen ze in de landelijke competitie of als gids. Ik weet het niet.
Ik vind een bakkerij langs een rivier en eet een stokbrood op een bank onder een boom en een streep zon. Met een beter gemoed zoek ik naar het bureau voor jongeren die de weg kwijt zijn, de werklozen, en vind het in een zijstraat. Het is druk en ruikt er naar crèche. Rechts zitten twee mannen achter een ouderwetse computer, links een aantal jonge moeders met gepeinsde gezichten en onrustige kinderen op hun schoot. Ik loop naar de balie, leg mijn situatie uit en krijg een briefje in mijn hand gedrukt: l’Assurance Maladie vous informe…Cluses et Bonneville. Een andere stad.
Ik verlaat de werklozen, werkzoekenden, en loop terug naar het treinstation. De hangjongeren en zwervers hebben zich niet verplaatst.
Samen met een verdacht aantal sportievelingen in kleurrijke regenjasjes stap ik op. De trein rijdt terug het bos in, maakt een grote bocht en brengt me in het vertrouwde landschap van gigantische bergen en vlekkeloze samenleving.
Chamonix.

Ik woon in Chamonix en werk in de bar tegenover het station. Ruim een maand geleden legde mijn manager het nieuwe rooster voor mijn neus. UTMB, stond erboven geschreven. Ik was elke dag ingepland en ik had geen idee waarom.
Twee weken later kreeg ik antwoord: Het dorp werd brutaal overgenomen door honderden trailrunners in schreeuwerige outfits. De trein, kroegen, winkels, pleinen, mijn lievelingsbakkerij: Ze waren overal.
Ons terras stroomde vol met zongebruinde waterdrinkers en uitgemergelde pastaeters. Een op de twee gasten liep in felgekleurde shirts, hoge sokken en groene UV-Buffs.

Ik kende het trailrunnen als een plotselinge hype in de outdoorwinkels van Amsterdam. Het commerciële gedoe rondom en met name de absentie van een fatsoenlijke Nederlandse naam ergerde me. Spoorrennen. Berghuppelen. Padrollen. Modderworstelen.
Tijdens het wandelen in de bergen rond Chamonix kwam er nu en dan een trailrunner langs en dacht ik: Dit kan niet, toch? Je bent hier toch niet daadwerkelijk omhoog aan het rennen?

Waarom?

En als ik de deelnemers van de UTMB hun laatste meters door het dorpscentrum zag lopen had ik alleen maar verschrikkelijk veel medelijden.

Maar tegen het eind van het evenement betrapte ik mezelf op een licht soort jaloezie naar al die hinkende, kreupele wezens die zich traag maar hardnekkig door Chamonix bewogen. Ik hoorde hun verhalen terwijl ik met een dienblad vol lege waterglazen naast hun gehavende knieën stond en kon hun sensatie van teleurstelling of overwinning bijna grijpen. Er hing een intensiteit om hen heen waar ik niet omheen kon.

Ik had het niet gezien, niet gedaan, ik had niet geleden en niet doorgezet. Ze maakten een groep uit waar ik geen deel van was.

En daar ontstond de gedachte: Zou ik het kunnen?

Niet al te lang na het vertrek van de renners vond ik mezelf scollend door de lijst van puntenraces die konden kwalificeerden voor één van de races van UTMB 2016. Ik kwam erachter dat de UTMB zelf, laat staan de PTL, volslagen onmogelijk zouden zijn (165 en 300 km), maar de CCC (101 km, 6988 hoogtemeters) was dat wel.
Besloot ik.
Ik had nog nooit een trail gelopen.

Misschien is mijn jaloezie naar andermans uitputting geen fantastische eerste motivatie voor trailrunning, maar het heeft me wel tot het eigenlijke trailrunnen gebracht. Want een dag na mijn besluit moest ik wel een berg op rennen.

Ik hees mezelf in een hardloopbroek, liep het trappenhuis uit en koos een willekeurig pad omhoog. Het leidde me naar het Petit Balcon Sud, een trail op ongeveer 250 meter hoogte parallel aan het dal, door bossen en over riviertjes die vanuit de Aiguilles Rouges naar Chamonix stromen. ‘Ik ben gek, ik ben gek’, dacht ik tijdens de eerste hoogtemeters. En daarna was ik verkocht.

Trailrunnen is niet onmogelijk. Het is geen uitputtingsslag die de omgeving doet vergeten. Ik voel me elke dag een beetje meer als het rode treintje dat bij Montenvers omhoog kacheld. Hoe vaker ik ren, hoe langer mijn spoor door de bergen wordt. Soms, als het pad lang steil blijft, sterf ik een beetje, maar daartegenover staan zoveel vergezichten en mooie paden dat ik het twee meter na de helling al vergeten ben. Het is alsof ik investeer in een razend goede motor die me op alle plekken in de Alpen zal brengen. Mijn benen, mijn ademhaling, mijn hartslag. En dan de mooiste bergen die er zijn.

Ik wil proberen om de punten voor de CCC bij elkaar te sprokkelen, maar het gaat me er allang niet meer om. Op het moment is het trailrunnen voor mij niets meer dan een simpel dagelijks verlangen om ergens omhoog te rennen en uit te kijken over de bergmassieven. De kleine pijntjes en mijn veranderde eetgedrag in dat van een onbevredigbaar beest neem ik op de koop toe.

Ik ren nog niet lang genoeg om te weten of het meer dan een opwelling is. Misschien loop ik binnenkort in een fluorescerende clownspak met hoge sokken, misschien serveer ik de renners van UTMB 2016 met een vaag sentiment dat afstamt uit die septembermaand waarin trailrunnen me kortstondig in zijn greep had. Het Spoorrennen. Berghuppelen. Padrollen.

Modderworstelen.

We zullen zien.

Het gangenstelsel van het sportcentrum in Chamonix geeft toegang tot een klein, donker hok waar bezwete klimmers zich vastbijten in projecten die pas interessant worden als de rotsen buiten nat zijn of het geld ontbreekt om naar een fatsoenlijke hal te gaan.
Dat is niet helemaal waar, trouwens, want de plek krijgt charme als je er vaker komt. Omdat je weet welke grepen onder het gewicht van een klimmer gedraaid zijn, waar ongeveer je rammend hard je kop hebt gestoten omdat het te donker was om een gigantische bak in de hoek van de houten wand te onderscheiden,  dat de allerlelijkste route er nog minstens een jaar in zal blijven.
En het is reuzegezellig: het is klein genoeg om bovenop elkaar te vallen wanneer een boulder faalt. Na drie maanden ken je de fysieke details van tientallen figuren die er immer lijken te zijn – de twee jonge, gespierde klimknapen, het meisje met de Ipod, de oude man met de passievolle verhalen…

Ik kom er graag.

Het regende gisteravond. Ik was te lui om de trein naar Les Houches te pakken en me daar onder de leadklimmers te mengen. Dus stopte ik slechts mijn klimschoentjes in mijn tas en zette koers naar het sportcentrum.
Twee uur later kwam ik weer naar buiten, pof op mijn legging, vingers met rood geworden eeltplekken, en liep via het centrum terug naar huis. De straten waren nat en glansden in de verlichting, toeristen achter de ruiten van hun hotels, restaurants, kroegen, huizen die Frans aandeden zonder commerciële zomergekte.
En daar, ergens achter Chamonix, rezen de bergen op. De afgelopen dagen werden ze witter en witter en nu zag ik ze bijna plotseling. Ik stond stil midden op de straat en kon voor een moment alleen maar naar ze kijken.

Een gewone avond. Een training in het boulderhok. Chamonix.
.

Ik woon in een kippenhok.
Samen met een hippie. Een echte, een product van hippieouders. Jong maar vastbesloten.
Stel je voor; een ruimte waarin twee bedden passen, maar je elkaar niet fatsoenlijk in het midden van de twee kunt passeren. Een keuken gepropt in een keukenkast en een wc die nagenoeg de helft van de badkamer uitmaakt.
Ik kende haar niet. Het was een gok, wederom een avontuur.
Soms denk ik; zou ik niet een soort van progressie in de grote van mijn leefruimte moeten maken. Ik ben 23, kan ik het nog verantwoorden om op die leeftijd een kippenhok te delen?
En dan denk ik; nee, er zou geen ‘zou moeten’ meer op mij toepasbaar moeten zijn. Niet in dit kader althans.

Het leven in een kippenhok voelt als een feest. Alsof het ridicule van de grote van de kamer het legitimeert om het soort leven te leiden dat bij het hebben van een kippenhok past. Als het niet belangrijk is een zekere mate van privacy, ruimte en eigendommen te hebben, dan vallen daarmee ook een hoop andere geveinsde belangen weg.
Het maakt allemaal niet uit, zolang we het maar goed hebben. Dat idee.

Het is een gok geweest en mijn mede-kip en ik hebben elkaar getroffen. Ik vermoedde dat ze niet al te moeilijk zou zijn, daar ze bereid was met een onbekende deze deal aan te gaan. Tegelijkertijd was ik tot hetzelfde bereid en uit die wederzijdse beslissing kon ik al een soort gelijkgestemdheid opmaken. Toch had ze op alle mogelijke manieren razend irritant kunnen zijn – zoals ik dat zelf had kunnen zijn voor haar– maar dat is ze niet. Ze is leuk. Ze leest en schrijft en tekent en schildert.
En we maken muziek.
Ik heb mijn gitaar en mijn beperkte aantal akkoorden, en we hebben beide een troebel geworden achtergrond van zanglessen. Het is een kippenhok vol klanken.

Ik weet niet of ik op een zeker moment behoefte zal krijgen aan ‘een eigen plek’. Maar vooralsnog ben ik dankbaar voor haar aanwezigheid in mijn thuis, al struikel ik praktisch over haar heen wanneer ik onzorgvuldig uit bed stap. Er moet iemand ‘hoi’ zeggen bij binnenkomst en de theekopjes verzetten bij afwezigheid.
Dat heeft iets eindeloos geruststellends.